Café Gubi.e.n

Die Idee eines “Café Gubien” ist mindestens so alt wie der “Klub Gubien” als seiner Kulturexekutive, die übrigens ausnahmslos deutsch-polnisch ist, so wie wir es auch sind. Gemeint ist damit ein Forum von Leuten, das sich aus den zwei Ländern unserer Stadt zusammensetz und zwar an einem Ort, der nur für diesen Zweck und Moment existiert. Allerdings eignet sich ein so flexibles Konzept kaum für eine kleine Stadt wie Gubien mit ihren begrenzten Möglichkeiten. Unsere Idee ist es daher, dem stillen Bedarf an deutsch-polnischen und anderen Begegnungen, verbunden mit dem schüchtern geäußerten Wunsch, doch endlich auch ein bisschen die Sprache des Nachbarn kennenzulernen, einen regelmäßigen Anlaufpunkt zu bieten. Unverbindlich genug für diejenigen, die erst mal nur “gucken” wollen einerseits, aber dankbar andererseits denjenigen, die sich selbst zur Initiative berufen fühlen.

Im diesem Café gäbe es:

natürlich Kaffee, vielleicht etwas zu Essen, in jeden Fall jedoch Sprachhappen, polnische für Deutsche und deutsch für Polen, gern auch russisch oder vietnamesisch. Spontane Gespräche und gut vorbereitete Vorträge und vieles andere je nach Bedarf und Engagement. Ist das Gubiens Rückkehr aus dem idellen Raum das gute alte “Kulturhaus”? Viele Kulturaktivisten träumen von einem eigenen Domizil, in dem sie sitzen, sich Kultur ausdenken und dann ihr Publikum dahin einladen. So ähnlich waren auch meine ersten Ideen von Gubien, bevor wir den Verein gründeten. Freilich gab es allmeine Ideen, so ähnlich wie ein Kulturhaus, aber die sollten vor allem “untergebracht” werden.

Die Initiative, irgendwo an der deutsch-polnischen Grenze ein “Borderland House” zu etablieren, wurde anfangs von der “Kulturstiftung des Bundes” und von “Pogranicze”, der Borderlandfoundation in Sejny (Polen), angeregt. Daraufhin entwarf ich mit einer Berliner Kollegin ein Konzept für ein solches “Mehrspartenhaus”, das eventuelle in Guben oder Gubin entstehen sollte.

Da das Vorhaben scheiterte rief ich die Initiative Gubien ins Leben, nunmehr allerdings als rein mobiles Konzept, als Projektteam ohne festen Sitz, aber dafür mit inhaltlichen Ideen. Der Ansatz, mit unterschiedlichen Projekten unterschiedliche Orte zu beziehen bzw. zu beleben, war und ist Teil des Konzeptes, weil er für eine buchstäbliche Verbreitung oder Verstreuung von Kultur anstatt für ihre Zentrierung sorgt. Und schlicht und einfach für Abwechslung in der Wahrnehmung.

“Café Gubien” wäre Teil des großen Ganzen, Gubien als Vielfalt von Möglichkeiten.

Pomysł „Café Gubien”, czyli kawiarni międzykulturowej, jest taki stary jak sam „Klub Gubien” jako jej egzykutywa kulturowa, która zresztą jest bez wyjątku polsko-niemiecką, tak ja my również. Chodzi o forum ludzi, które się składa z tych dwóch krajów, które obejmuje nasze miasto, o forum, które zaistnieje na miejscu przeznaczonym wyłącznie w tym celu i na określony czas. Wprawdzie tak elastyczna koncepcja ledwie się nadaje na miasto takie małe jak Gubien z swoimi ograniczonymi możliwościami. Zatem nasz pomysł jest, aby dać stałe miejsce tej cichej potrzebie na spotkania polsko-niemieckie i inne, związane z płochliwie wyrażonym życzeniem, jednak poznać trochę język sąsiada, w końcu. Z jednej stronie dość nieobowiązujące dla tych, którzy chcieliby na razie tylko „zaglądać”, z drugiej strony z wdzięcznością wobec tych, którzy sami czują się powołanymi do inicjatywy.

W takiej kawiarni oczywiście by było: kawa, może coś do jedzenia, na pewno kęsy językowe, niemieckie dla Polakó a polskie dla Niemców, chętnie też rosejskie, a czemu nie wietnamskie spontaniczne rozmowy i dobrze przygotowane wykłady i wiele innych rzeczy zależnie od potrzeby i zaangażowania. Czy to jest powrót z przestrzeni ideowej do starego dobrego „domu kultury”? Wielu animatorów kultury marzy o własnym domicylu, w którym by siedzili i wymyslili kulturę a potem zaprosili tam swoją publiczność. Podobne były i moje pierwsze pomysły o Gubien, zanim założyliśmy stowarzyszenie. Oczywiście były  ogólne pomysły, podobnie jak dom kultury, ale one przede wszystkim miały być „umieszczone”. Żałożenie tzw. „Borderland House” gdzieś przy granicy polsko-niemieckiej zainicjowano początkowo przez „fundację kultury RFNu” i „fundację Pogranicze” w Sejnach na wschodzie Polski. Na to wraz z koleżanką z Berlina wymyśliliśmy koncepcję na taki wielofunkcyjny dom, który ewentualnie miał powstać w Gubinie lub Guben. Kiedy projekt zawiodł, powołałem do życia inicjatywę Gubien, tym razem wyłącznie jako koncepcję ruchomą, jak zespół projetkowy bez stałej siedziby, za to pomysłami co do treści. Nasze podejście, aby z różnymi projektami się zakwaterować w różnych miejscach, aby je ożywić, było i jest częścią tej koncepcji, bo gwarantuje ono roznoszenie i rozpowszechnienie kultury zamiast jej skupienia. A to po prostu urozmaica spostrzeganie okolicy.

„Café Gubien” byłoby częścią dużej całości: Gubien jako różnorodność możliwości.